Νέα δεδομένα διαμορφώνονται στον πολεοδομικό σχεδιασμό μετά την απόφαση της κυβέρνησης να καταστήσει προαιρετική τη συμμετοχή των δήμων στις Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης (ΖΥΣ). Η αλλαγή αυτή προέκυψε έπειτα από συνάντηση του πρωθυπουργού με δημάρχους των Βορείων Προαστίων και επηρεάζει άμεσα τον τρόπο λειτουργίας της Ψηφιακής Τράπεζας Γης (ΨΤΓ).
Τι είναι οι ΖΥΣ και η μεταφορά συντελεστή (με απλά λόγια)
Η μεταφορά συντελεστή δόμησης είναι ένας μηχανισμός που επιτρέπει την «αποζημίωση» ιδιοκτητών που δεν μπορούν να χτίσουν το οικόπεδό τους. Αυτό συμβαίνει, για παράδειγμα, όταν ένα κτήριο κηρύσσεται διατηρητέο ή όταν ένα οικόπεδο δεσμεύεται για να γίνει πλατεία ή δρόμος.
Αντί για χρήματα, οι ιδιοκτήτες αυτοί λαμβάνουν έναν τίτλο με τα τετραγωνικά μέτρα που χάνουν. Τα τετραγωνικά αυτά μπορούν να πουληθούν σε άλλους ιδιοκτήτες, ώστε να χτιστούν σε συγκεκριμένες περιοχές που αντέχουν επιπλέον δόμηση. Αυτές οι περιοχές ονομάζονται Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης (ΖΥΣ).
Οι τρεις βασικοί κανόνες του νέου πλαισίου
Με τις νέες διευκρινίσεις, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) θέτει τρεις σαφείς όρους:
- Απαιτείται απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου: Κανένας δήμος δεν υποχρεώνεται να ορίσει ΖΥΣ. Για να προχωρήσει η διαδικασία και να εκδοθεί το σχετικό Προεδρικό Διάταγμα, χρειάζεται πρώτα η θετική ψήφος του εκάστοτε Δημοτικού Συμβουλίου.
- Μεταφορά μόνο εντός του ίδιου δήμου: Τα τετραγωνικά μέτρα που μεταφέρονται θα προέρχονται αποκλειστικά από ακίνητα του ίδιου δήμου. Δεν επιτρέπεται η μεταφορά συντελεστή δόμησης από έναν δήμο σε κάποιον γειτονικό.
- Καμία κρατική χρηματοδότηση για απαλλοτριώσεις στους εξαιρούμενους: Οι δήμοι που θα επιλέξουν να μείνουν εκτός του συστήματος δεν θα λάβουν πρόσθετα κρατικά κονδύλια για να εξαγοράσουν δεσμευμένους κοινόχρηστους χώρους. Θα πρέπει να καλύψουν το κόστος από δικούς τους πόρους.
Η εικόνα στους Δήμους των Βορείων Προαστίων
Μετά τις ανακοινώσεις, οι δήμοι της Αττικής κινούνται σε δύο κατευθύνσεις:
- Αποχώρηση: Ο Δήμος Φιλοθέης – Ψυχικού ανακοίνωσε ότι δεν θα συμμετάσχει στον σχεδιασμό, προκειμένου να διατηρήσει τον υφιστάμενο οικιστικό χαρακτήρα της περιοχής. Σε ανάλογη κατεύθυνση βρίσκεται και ο Δήμος Παπάγου – Χολαργού.
- Συνέχιση του διαλόγου: Πέντε ακόμη δήμοι των Βορείων Προαστίων ξεκινούν νέες συζητήσεις με το ΥΠΕΝ. Στόχος τους είναι να εξετάσουν τις τεχνικές μελέτες και να προτείνουν αλλαγές στα όρια των ζωνών, πριν αποφασίσουν αν θα ενταχθούν.
Τι σημαίνει αυτό στην πράξη
Η νέα ρύθμιση δημιουργεί διαφορετικές συνθήκες ανάλογα με τον ρόλο του κάθε εμπλεκόμενου:
- Για τους ιδιοκτήτες ακινήτων: Όσοι διαθέτουν τίτλους μεταφοράς συντελεστή (όπως ιδιοκτήτες διατηρητέων) εκφράζουν προβληματισμό. Εάν πολλοί δήμοι επιλέξουν την εξαίρεση, περιορίζονται σημαντικά τα οικόπεδα στα οποία μπορούν να αξιοποιηθούν αυτοί οι τίτλοι.
- Για τους μηχανικούς: Η δυνατότητα αξιοποίησης επιπλέον συντελεστή δόμησης ή η τακτοποίηση συγκεκριμένων κατηγοριών αυθαιρέτων μέσω της Ψηφιακής Τράπεζας Γης θα εξαρτάται πλέον από τον δήμο στον οποίο βρίσκεται το ακίνητο. Κάθε δήμος θα έχει διαφορετικό καθεστώς εφαρμογής.
Τα επόμενα βήματα
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να ολοκληρωθούν οι διαβουλεύσεις του ΥΠΕΝ με τους δήμους που παραμένουν στον διάλογο. Στη συνέχεια θα καθοριστούν οι τελικές ζώνες για όσους δήμους συμφωνήσουν και θα ενεργοποιηθεί η ηλεκτρονική πλατφόρμα της Ψηφιακής Τράπεζας Γης.
Από την ομάδα των μηχανικών μας, με εστίαση στην παρακολούθηση της πολεοδομικής νομοθεσίας και των νέων ψηφιακών πλατφορμών.