Δημοσιεύτηκαν οι επίσημες διευκρινίσεις για το πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας», επιλύοντας κρίσιμα ζητήματα σχετικά με τις επιλέξιμες κατοικίες, τις προθεσμίες, την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου (ΗΤΚ), τα Πιστοποιητικά Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ), τη διαχείριση αυθαιρέτων και τις αμοιβές των τεχνικών συμβούλων. 

Το πρόγραμμα, με συνολικό προϋπολογισμό άνω των 479 εκατομμυρίων ευρώ, στοχεύει στην ταυτόχρονη κτιριακή επισκευή και ενεργειακή αναβάθμιση του οικιστικού αποθέματος της χώρας. Ακολουθεί η κωδικοποίηση των επίσημων απαντήσεων ανά θεματικό άξονα. 

 

1. Χρονοδιάγραμμα & Στάδια Υποβολής Αιτήσεων

  • Κλειστά Ακίνητα: Η πλατφόρμα υποβολής αιτήσεων χρηματοδότησης για τις κλειστές κατοικίες άνοιξε στις 29 Οκτωβρίου 2026 και θα παραμείνει ενεργή έως και την 11η Ιανουαρίου 2027. 
  • Ανοικτά Ακίνητα: Η ημερομηνία έναρξης για τις κατοικίες που ιδιοκατοικούνται αναμένεται να ανακοινωθεί σύντομα. 
  • Σειρά Προτεραιότητας: Η αξιολόγηση των αιτήσεων είναι άμεση. Για τα ανοιχτά ακίνητα, η χρονική προτεραιοποίηση θα πραγματοποιηθεί με βάση εισοδηματικά κριτήρια (Κατηγορία Ι και ΙΙ).
  • Προθεσμία Υλοποίησης: Οι εγκεκριμένες παρεμβάσεις πρέπει να ολοκληρωθούν εντός 18 μηνών από την έκδοση της Απόφασης Υπαγωγής και το αργότερο έως τις 31/12/2028. 

 

 2. Κριτήρια Επιλεξιμότητας Ακινήτων & Ιδιοκτησιακό Καθεστώς

Για να ενταχθεί μια κατοικία στο πρόγραμμα, πρέπει να πληροί σωρευτικά τις εξής προϋποθέσεις: 

  • Νομιμότητα: Να υφίσταται νόμιμα και να μην έχει κριθεί κατεδαφιστέα. 
  • Παλαιότητα: Να διαθέτει οικοδομική άδεια με έκδοση έως την 31η Δεκεμβρίου 1990 (σε κτίσματα με διαφορετική παλαιότητα, λαμβάνεται υπόψη το έτος της νεότερης άδειας). 
  • Επιφάνεια: Έως 120 τ.μ. για τη γενική κατηγορία και έως 150 τ.μ. για τρίτεκνους/πολύτεκνους που ιδιοκατοικούν (ως ανώτατο όριο υπολογισμού της ενίσχυσης ορίζονται σε κάθε περίπτωση τα 120 τ.μ.). 
  • Εμπράγματα Δικαιώματα: Στις κλειστές κατοικίες απαιτείται πλήρης κυριότητα ή επικαρπία σε ποσοστό ≥ 50%. Στις ανοιχτές κατοικίες, αν ιδιοκατοικεί ένας εκ των συγκυρίων, δικαίωμα έχει μόνο αυτός, ενώ απαιτείται η έγγραφη συναίνεση των υπόλοιπων συνιδιοκτητών ή ψιλών κυρίων μέσω gov.gr. 
  • Φορολογικό Έτος Αναφοράς: Ορίζεται το 2025. Ακίνητα που αποκτήθηκαν εντός του 2026 δεν είναι επιλέξιμα ως κλειστά, καθώς έπρεπε να εμφανίζονται ως τέτοια στη δήλωση του 2025. 
  • Αποκλεισμοί: Εξαιρούνται ακίνητα εγγεγραμμένα στο Μητρώο Βραχυχρόνιας Μίσθωσης της ΑΑΔΕ, καθώς και κατοικίες που έχουν ενταχθεί σε προγράμματα τύπου «Εξοικονομώ» ή «Ανακαινίζω - Νοικιάζω» μετά την 01/01/2020.

 

3. Επιλέξιμες Παρεμβάσεις & Ενεργειακός Στόχος

Το πρόγραμμα επιβάλλει τον συνδυασμό δύο τύπων εργασιών: 

  1. Ενεργειακή Αναβάθμιση: Αντικατάσταση κουφωμάτων/σκιάστρων, θερμομόνωση, συστήματα θέρμανσης/ψύξης, μηχανικός αερισμός και συστήματα ΖΝΧ μέσω ΑΠΕ.
  2. Ανακαίνιση & Επισκευή: Εργασίες σε μπάνιο, κουζίνα, δάπεδα, εσωτερικές πόρτες, αντικατάσταση πόρτας εισόδου, υδραυλικές/ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις, χρωματισμοί και προσβασιμότητα ΑΜΕΑ. Δεν επιδοτούνται εργασίες σε κοινόχρηστους χώρους. 
  • Κατανομή Προϋπολογισμού: Οι δαπάνες ενεργειακής αναβάθμισης πρέπει να καλύπτουν υποχρεωτικά το 20% έως 40% του συνολικού προϋπολογισμού, ενώ οι εργασίες ανακαίνισης καταλαμβάνουν το υπόλοιπο ποσοστό (έως 80%).
  • Υποχρεωτικός Στόχος: Οι ενεργειακές παρεμβάσεις πρέπει να οδηγούν στην αναβάθμιση της κατοικίας κατά τουλάχιστον μία (1) ενεργειακή κατηγορία σε σχέση με το Α' ΠΕΑ. Αν κατά τη 2η ενεργειακή επιθεώρηση δεν πιαστεί ο στόχος, δεν καταβάλλεται καμία επιχορήγηση.

 

4. ΗΤΚ, ΠΕΑ & Διαχείριση Πολεοδομικών Εκκρεμοτήτων

  • Χρόνος Έκδοσης ΗΤΚ & ΠΕΑ: Τα δικαιολογητικά αυτά (Α' ΠΕΑ και ΗΤΚ) πρέπει να υποβληθούν εντός 3 μηνών από τον χαρακτηρισμό της αίτησης ως «Αρχικά Επιλέξιμης».
  • Παλαιά ΠΕΑ: Γίνονται δεκτά ΠΕΑ που έχουν εκδοθεί πριν από τις 02/06/2026, εφόσον είναι σε ισχύ με τον ΚΕΝΑΚ του 2017, όμως η δαπάνη έκδοσής τους δεν επιδοτείται.
  • Τακτοποίηση Αυθαιρέτων: Η πληρωμή του τέλους υπαγωγής σε νόμο αυθαιρέτων πρέπει να έχει πραγματοποιηθεί πριν από την υποβολή της αίτησης χρηματοδότησης. Κατά την υποβολή της ΗΤΚ, η δήλωση πρέπει να βρίσκεται σε κατάσταση οριστικής υπαγωγής, ενώ η πλήρης περαίωση απαιτείται πριν από την τελική εκταμίευση.
  • Απόκλιση Επιφάνειας: Μεταγενέστερη δήλωση αυθαιρέτου επιτρέπεται κατ' εξαίρεση μόνο αν η απόκλιση της ωφέλιμης επιφάνειας είναι έως 7 τ.μ., προκειμένου να εναρμονιστούν οι ενεργειακές παρεμβάσεις με τη νομοθεσία.
  • Απώλεια Φακέλου Άδειας: Σε περίπτωση αποδεδειγμένης απώλειας από την ΥΔΟΜ, απαιτείται είτε η ανασύσταση φακέλου είτε η υπαγωγή των τμημάτων στον νόμο αυθαιρέτων πριν από την οριστικοποίηση της ΗΤΚ.

 

5. Αμοιβές Μηχανικών, Χρηματοδότηση & Δεσμεύσεις

  • Έναρξη Επιλεξιμότητας Δαπανών: Για τις εργασίες, ως έναρξη ορίζεται η ημερομηνία υπαγωγής της αίτησης. Για την έκδοση ΠΕΑ και ΗΤΚ, οι δαπάνες είναι επιλέξιμες αναδρομικά από τις 02/06/2026.
  • Μηχανικός ως Ωφελούμενος: Εάν ο ιδιοκτήτης είναι μηχανικός, μπορεί να συντάξει ο ίδιος την ΗΤΚ και τις απαιτούμενες τεχνικές μελέτες του ακινήτου του. Ωστόσο, απαγορεύεται να ορίσει τον εαυτό του ως Τεχνικό Σύμβουλο της αίτησής του.
  • Παραστατικά Τεχνικού Συμβούλου: Η έκδοση του φορολογικού παραστατικού για την αμοιβή του Τεχνικού Συμβούλου μπορεί να γίνει και από Νομικό Πρόσωπο (εταιρεία), εφόσον ο μηχανικός είναι εταίρος ή έχει σχέση εργασίας.
  • Τρόπος Πληρωμών: Απαγορεύεται ρητά η χρήση μετρητών για οποιαδήποτε δαπάνη. Όλες οι συναλλαγές προς επαγγελματίες και προμηθευτές πρέπει να εκτελούνται αποκλειστικά μέσω τραπεζικού συστήματος.
  • Μακροχρόνιες Υποχρεώσεις: Οι ωφελούμενοι δεσμεύονται για διάστημα τουλάχιστον 5 ετών από την ολοκλήρωση του έργου να διατηρήσουν τη χρήση του ακινήτου (ιδιοκατοίκηση ή μίσθωση για κλειστά ακίνητα, αποκλειστικά ιδιοκατοίκηση για ανοιχτά).

 

6. Διαδικασία Ενστάσεων

Οι ενστάσεις υποβάλλονται ηλεκτρονικά, μόνο μία φορά ανά στάδιο, εντός των εξής προθεσμιών:

  • Στάδιο Υποβολής: Εντός 7 ημερών από τη γνωστοποίηση της απόρριψης.
  • Στάδιο Υπαγωγής: Εντός 7 ημερών από τη δημοσίευση των πινάκων.
  • Στάδιο Υλοποίησης (Αντιρρήσεις): Εντός 15 ημερολογιακών ημερών από τη γνωστοποίηση της προσωρινής έκθεσης ελέγχου (αφορά περικοπές δαπανών ή απεντάξεις).

 

Μείνετε συντονισμένοι στο MichanikosApps για όλες τις τεχνικές λεπτομέρειες και  τις ερμηνευτικές εγκυκλίους του προγράμματος «Ανακαίνιση Κατοικίας»