Στην επιστράτευση προηγμένων ψηφιακών εργαλείων και συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) προχωρά το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ), με σκοπό τη διαχείριση των γεωχωρικών δεδομένων και των αντιρρήσεων που προκύπτουν από τον επανακαθορισμό των ορίων σε περίπου 12.000 οικισμούς της επικράτειας (κάτω των 2.000 κατοίκων). Το έργο διαθέτει συνολικό προϋπολογισμό 1.203.000 ευρώ και χρηματοδοτείται από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης.

Αντικείμενο του έργου και ο ρόλος της AI

Το πληροφοριακό σύστημα θα λειτουργεί ως μια ενιαία ψηφιακή υποδομή. Μέσω αυτής, θα πραγματοποιείται η ηλεκτρονική ανάρτηση των νέων ορίων των οικισμών και θα παρέχεται στους ιδιοκτήτες ακινήτων και τους τεχνικούς συμβούλους τους η δυνατότητα ψηφιακής υποβολής ενστάσεων.

Η ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης έχει σχεδιαστεί για να λειτουργήσει υποστηρικτικά προς τις αρμόδιες γνωμοδοτικές επιτροπές, αναλαμβάνοντας τον προέλεγχο και τη μηχανογραφική επεξεργασία του όγκου των αιτημάτων.

Τι θα εντοπίζει και τι θα ελέγχει το σύστημα AI

Οι αλγόριθμοι του συστήματος θα πραγματοποιούν αυτοματοποιημένους ελέγχους, διασταυρώνοντας τα δεδομένα των ενστάσεων με υφιστάμενες βάσεις γεωχωρικών δεδομένων. Συγκεκριμένα, το σύστημα θα είναι σε θέση να εντοπίζει:

  • Γεωμετρικές επικαλύψεις: Σύγκριση των ορίων της ένστασης με τους κυρωμένους Δασικούς Χάρτες, περιοχές του δικτύου Natura 2000, αιγιαλούς και αρχαιολογικές ζώνες.
  • Ιδιοκτησιακά ασύμβατα: Αυτόματη διασύνδεση με τα στοιχεία του Ελληνικού Κτηματολογίου για την επαλήθευση του ΚΑΕΚ και της νομιμότητας εκπροσώπησης του αιτούντος.
  • Λανθασμένα γεωχωρικά δεδομένα: Εντοπισμός σφαλμάτων σε τοπογραφικά διαγράμματα ή συντεταγμένες που υποβάλλονται σε μορφή αρχείων DXF/SHP.
  • Κατηγοριοποίηση αιτημάτων: Ταξινόμηση των ενστάσεων ανάλογα με τη φύση τους (π.χ. αίτημα διόρθωσης σφάλματος οριοθέτησης, αίτημα συμπερίληψης ιδιοκτησίας, αμφισβήτηση γραμμής οικισμού).
  • Παραγωγή προσχεδίων: Σύνταξη βασικού προσχεδίου γνωμοδότησης (με βάση προκαθορισμένα νομικά και τεχνικά κριτήρια), το οποίο θα παραδίδεται στους εισηγητές προς τελική αξιολόγηση και υπογραφή, μειώνοντας τον χρόνο επεξεργασίας.

Το υπόβαθρο της ρύθμισης

Η ανάγκη δημιουργίας της πλατφόρμας απορρέει από την εφαρμογή του νέου θεσμικού πλαισίου (Π.Δ. 194/2025) για τον καθορισμό των ορίων, τα οποία στο παρελθόν είχαν βασιστεί σε αποφάσεις Νομαρχών, πολλές εκ των οποίων ακυρώθηκαν από το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ). Η εφαρμογή των νέων μελετών οδηγεί σε μεταβολές των ορίων πολλών οικισμών. Ως εκ τούτου, ακίνητα που θεωρούνταν εντός σχεδίου ενδέχεται να βρεθούν εκτός ορίων, επηρεάζοντας άμεσα τους όρους δόμησης και την αρτιότητά τους.

Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης

Βάσει του εγκεκριμένου σχεδιασμού του έργου:

  1. Η βασική ψηφιακή πλατφόρμα για την υποβολή και την ανάρτηση των ενστάσεων προβλέπεται να τεθεί σε λειτουργία προς το τέλος του καλοκαιριού του 2027.
  2. Η πλήρης ανάπτυξη του συστήματος, συμπεριλαμβανομένων των εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης και της καθολικής διασύνδεσης των δεδομένων, έχει ως ορίζοντα ολοκλήρωσης την 1η Ιουνίου 2029.

 

Τεχνικό Τμήμα της Michanikosapps