Σε εξέλιξη βρίσκεται η διαδικασία για την αναδιάρθρωση του συστήματος των πολεοδομικών αδειοδοτήσεων στη χώρα, με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) να προωθεί τη μεταφορά των αρμοδιοτήτων των Υπηρεσιών Δόμησης (ΥΔΟΜ) στο Ελληνικό Κτηματολόγιο.
Η μεταρρύθμιση αυτή αποσκοπεί στην ψηφιοποίηση και την απλούστευση των διαδικασιών. Το θεσμικό πλαίσιο αποτελεί αντικείμενο διαβούλευσης με την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), η οποία καταθέτει τις επίσημες προτάσεις της στο Υπουργείο σήμερα, Τρίτη 20 Οκτωβρίου 2026.
Η Δομή του Νέου Φορέα (ΕΟΚΕΔ)
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, προβλέπεται η σύσταση ενός νέου σχήματος με την ονομασία Εθνικός Οργανισμός Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης (ΕΟΚΕΔ), ο οποίος θα αναλάβει το αντικείμενο των σημερινών δημοτικών ΥΔΟΜ μέσω μιας νέας Γενικής Διεύθυνσης Δόμησης.
- Αρμοδιότητες προς Μεταφορά: Η έκδοση και ο έλεγχος των οικοδομικών αδειών, οι προεγκρίσεις, οι βεβαιώσεις όρων δόμησης και η εφαρμογή της πολεοδομικής νομοθεσίας.
- Αρμοδιότητες που Παραμένουν στους Δήμους: Ο τοπικός πολεοδομικός και χωροταξικός σχεδιασμός (όπως τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια).
Γεωγραφική Διάρθρωση & Χρονοδιάγραμμα
Οι υφιστάμενες πολεοδομίες των Δήμων προβάλλεται να αντικατασταθούν από ένα συγκεντρωτικό δίκτυο που θα λειτουργεί σε κοινές υποδομές με τα κτηματολογικά γραφεία:
- 20 Περιφερειακά Κέντρα Δόμησης (ΠΚΔ).
- 77 Τοπικά Κέντρα Δόμησης (ΤΚΔ).
Το έργο έχει ενταχθεί στο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης με προϋπολογισμό 6,2 εκατομμυρίων ευρώ. Η έναρξη της πιλοτικής λειτουργίας των πρώτων 3 Κέντρων Δόμησης προσδιορίζεται για τα τέλη του 2026, με στόχο την ολοκλήρωση της μετάβασης εντός του 2027.
Οι Διαφορετικές Προσεγγίσεις και το Μοντέλο της ΚΕΔΕ
Η κυβερνητική πλευρά προκρίνει την οριζόντια και υποχρεωτική μεταφορά των υπηρεσιών ως τη βέλτιστη λύση για την αντιμετώπιση των χρόνιων προβλημάτων υποστελέχωσης πολλών επαρχιακών ΥΔΟΜ και την εξασφάλιση ενιαίας ερμηνείας της νομοθεσίας.
Από την πλευρά της, η Τοπική Αυτοδιοίκηση εκφράζει επιφυλάξεις για την απώλεια μιας κρίσιμης τοπικής αρμοδιότητας. Στο πλαίσιο αυτό, η ΚΕΔΕ εισηγείται ένα μοντέλο προαιρετικής ένταξης:
- Διατήρηση Αυτόνομων ΥΔΟΜ: Οι Δήμοι που διαθέτουν αποδεδειγμένα επαρκή στελέχωση, υλικοτεχνική υποδομή και λειτουργική ετοιμότητα να διατηρήσουν τις Πολεοδομίες τους.
- Ένταξη στον ΕΟΚΕΔ: Να μεταφερθούν στον νέο οργανισμό μόνο οι ΥΔΟΜ των Δήμων που αδυνατούν να ανταποκριθούν λόγω έλλειψης προσωπικού.
- Σημειώνεται ότι το νομικό πλαίσιο των αρμοδιοτήτων έχει επηρεαστεί από πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (1728/2025), η οποία προσδιορίζει την έκδοση οικοδομικών αδειών ως κρατική και όχι αποκλειστικά δημοτική αρμοδιότητα. Ωστόσο, η ΚΕΔΕ εξετάζει όλα τα ενδεχόμενα νομικής διεκδίκησης.
Οι Εκτιμήσεις για τον Τεχνικό Κόσμο
Για τους ιδιώτες μηχανικούς, η επιτυχία της μεταρρύθμισης θα κριθεί στην πράξη. Από τη μία πλευρά, η κεντρική διαχείριση υπόσχεται ταχύτητα, κοινούς κανόνες και περιορισμό των τοπικών ερμηνειών. Από την άλλη πλευρά, ο τεχνικός κόσμος επισημαίνει τον κίνδυνο δυσλειτουργιών κατά τη μεταβατική περίοδο, ειδικά σε ό,τι αφορά τη μεταφορά και την πρόσβαση στα φυσικά αρχεία των παλαιών οικοδομικών αδειών.
Οι τρέχουσες συζητήσεις ανάμεσα στο ΥΠΕΝ και την ΚΕΔΕ αναμένεται να δείξουν αν θα υπάρξουν τροποποιήσεις στο αρχικό νομοσχέδιο προκειμένου να εξασφαλιστεί η ομαλή διοικητική μετάβαση.
Τεχνικό Τμήμα michanikosapps
