Ο τεχνικός κόσμος στην Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπος με μια παρατεταμένη θεσμική εμπλοκή. Η καθημερινότητα των μηχανικών έχει μετατραπεί σε μια αέναη προσπάθεια ερμηνείας αντικρουόμενων εγκυκλίων και δικαστικών αποφάσεων που ανατρέπουν τα δεδομένα των ιδιοκτητών από τη μια στιγμή στην άλλη.

1. Η ρίζα της εμπλοκής και η παρέμβαση της ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ

Η ηχηρή παρέμβαση της ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ στις 02/10/2026 αποτυπώνει ανάγλυφα την πραγματικότητα που βιώνει ο κλάδος. Τρία χρόνια μετά τη νομολογιακή στροφή του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), η οποία έθεσε ως βασικό προαπαιτούμενο για την οικοδομησιμότητα το «πρόσωπο» σε κοινόχρηστη οδό, η πολιτεία συνεχίζει να κινείται με αποσπασματικές κινήσεις. 

Ο νέος Κώδικας Χωροταξίας και Πολεοδομίας (Ν. 5306/2026) δεν κατάφερε να φέρει τη μόνιμη λύση που περίμενε η αγορά. Αντίθετα, μετέφερε τα χρόνια ερμηνευτικά κενά σε ένα νέο πλαίσιο, αφήνοντας τις ΥΔΟΜ λειτουργικά μετέωρες και τους υπαλλήλους έκθετους σε πειθαρχικούς κινδύνους. 

2. Γεωγραφικός κατακερματισμός και άνιση αντιμετώπιση αδειών

Το πλέον ανησυχητικό φαινόμενο της τρέχουσας περιόδου είναι η διαφορετική ταχύτητα αδειοδότησης ανά την επικράτεια. Καθώς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) δεν έχει εκδώσει μια καθολική, οριζόντια οδηγία, η εφαρμογή του νόμου επαφίεται στην κρίση της εκάστοτε τοπικής Πολεοδομίας: 

  • Σε συγκεκριμένες περιφέρειες, οι ΥΔΟΜ εφαρμόζουν μια άκρως συντηρητική στάση, παγώνοντας τις εγκρίσεις και τις αναθεωρήσεις για ακίνητα που δεν διαθέτουν αναγνωρισμένο οδικό πρόσωπο.
  • Σε άλλες γεωγραφικές ζώνες, οι υπηρεσίες προχωρούν στην έκδοση αδειών βασιζόμενες σε παλαιότερες τοπικές διατάξεις, δημιουργώντας ένα περιβάλλον νομικού ρίσκου για μελλοντικές ακυρώσεις. 

Αυτός ο κατακερματισμός πλήττει άμεσα την ισονομία. Δύο γήπεδα με πανομοιότυπα χαρακτηριστικά τυγχάνουν εντελώς διαφορετικής μεταχείρισης ανάλογα με τα γεωγραφικά όρια της αρμόδιας ΥΔΟΜ, υποβαθμίζοντας την αξία της ιδιωτικής περιουσίας χωρίς ενιαία κριτήρια. 

3. Η πίεση στον έλεγχο των οικοδομικών αδειών

Στο κάδρο προστίθεται και το ζήτημα της μετατόπισης των ευθυνών. Η ψηφιοποίηση μέσω των «e-Αδειών» επιτάχυνε τις διαδικασίες, αλλά φόρτωσε τους ελεύθερους επαγγελματίες μηχανικούς με δυσανάλογο βάρος αστικής ευθύνης. Η ανάγκη για αντικειμενικούς, δειγματοληπτικούς κρατικούς ελέγχους παραμένει επιτακτική, ώστε η ευθύνη της πολυνομίας να μην μετακυλίεται αποκλειστικά στους ώμους του τεχνικού κόσμου.

Το Συμπέρασμα

Η ολοκλήρωση του πολεοδομικού σχεδιασμού μέσω των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ) και των οδικών μελετών αποτελεί τη μόνη οριστική διέξοδο. Ωστόσο, με τις διαδικασίες αυτές να απαιτούν χρόνο, ο τεχνικός κλάδος και οι ιδιοκτήτες χρειάζονται άμεσα μια καθαρή μεταβατική νομοθετική ρύθμιση. Μόνο ένα σταθερό και ενιαίο διοικητικό πλαίσιο θα βάλει τέλος στη «γεωγραφική λοταρία» και θα αποκαταστήσει την ασφάλεια δικαίου στις κατασκευές.

 

Μείνετε συντονισμένοι στο Michanikos Apps Blog για όλες τις τρέχουσες εξελίξεις και τις τεχνικές αναλύσεις του κλάδου.