Σήμερα, Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου 2026, εκπνέει η κρίσιμη προθεσμία για την έκδοση της Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας (Φάση Α') του προγράμματος «Ανακαίνιση Κατοικίας», το οποίο χρηματοδοτείται με 500 εκατομμύρια ευρώ μέσω του ΕΣΠΑ 2021-2027.

 Με τις αιτήσεις να έχουν ήδη ξεπεράσει το φράγμα των 93.000 (εκ των οποίων περισσότερες από 13.000 αφορούν «κλειστά» ακίνητα), το πρόγραμμα εισέρχεται πλέον στην πιο ουσιαστική του φάση: αυτή της τεχνικής ωρίμανσης, των κοστολογήσεων και της έκδοσης των απαραίτητων αδειών.

Η michanikosapps συγκέντρωσε και κωδικοποίησε όλα τα δεδομένα, τις πρόσφατες νομοθετικές αλλαγές και τα επόμενα βήματα που πρέπει να ακολουθήσουν οι τεχνικοί σύμβουλοι.

1. Το Ιστορικό της Παράτασης και οι Πρόσφατες Ανατροπές (2η Τροποποίηση ΚΥΑ)

Το πρόγραμμα υπέστη σημαντικές διορθωτικές αλλαγές με τη 2η τροποποίηση της Κοινής Υπουργικής Απόφασης, η οποία έδωσε την παράταση έως τις 30 Σεπτεμβρίου. Οι αλλαγές αυτές κρίθηκαν απαραίτητες προκειμένου να απορροφηθούν τα κονδύλια και να αρθούν γραφειοκρατικά εμπόδια που «μπλόκαραν» χιλιάδες ιδιοκτήτες:

  • Κατάργηση του αριθμητικού περιορισμού: Πλέον, ένας ιδιοκτήτης μπορεί να υποβάλει αίτηση για περισσότερες από μία κλειστές κατοικίες (χωρίς πλαφόν), καθώς και για έως μία ανοικτή (κύρια) κατοικία.
  • Διεύρυνση των Ποσοστών Συνιδιοκτησίας: Το ελάχιστο ποσοστό πλήρους κυριότητας ή επικαρπίας μειώθηκε δραστικά από το 50% στο 20%.
  • Ελαστικότητα στα «Κλειστά» Ακίνητα: Το όριο κατανάλωσης ρεύματος από τον ΔΕΔΔΗΕ αυξήθηκε στις 100 kWh αθροιστικά για τα έτη 2024-2025 (από 50 kWh που ίσχυε αρχικά), διευκολύνοντας ακίνητα που είχαν ελάχιστη δραστηριότητα.

Σύμφωνα με τις επίσημες δεσμεύσεις του Υπουργείου Οικονομικών, το σύνολο των αιτήσεων που αφορούν κλειστά ακίνητα αναμένεται να εγκριθεί στο ακέραιο, καθώς υπάρχει επαρκές χρηματοδοτικό απόθεμα.

 

2. Οικονομικά Μεγέθη, Εισοδηματικά Κριτήρια και Ποσοστά Ενίσχυσης

Το πρόγραμμα προσφέρει εξαιρετικά ελκυστικά ποσοστά επιδότησης με ανώτατο προϋπολογισμό επιλέξιμων δαπανών τις 36.000€ (ή έως 300€ ανά τ.μ.), ενώ για ειδικές περιπτώσεις πολυτέκνων με τις κοινωνικές προσαυξήσεις το πλαφόν μπορεί να αγγίξει και τις 46.000€.

Η χρηματοδότηση κλιμακώνεται ανάλογα με τα εισοδηματικά κριτήρια των δικαιούχων. Συγκεκριμένα, στην Κατηγορία Ι, η οποία αφορά χαμηλά εισοδήματα (έως 12.000€ ατομικό ή έως 24.000€ οικογενειακό), η βασική επιχορήγηση ορίζεται στο 80%. Το ποσοστό αυτό μπορεί να φτάσει έως και το 95% μέσω κοινωνικών προσαυξήσεων για τρίτεκνους, πολύτεκνους, μονογονεϊκές οικογένειες και ΑμεΑ.

Αντίστοιχα, στην Κατηγορία ΙΙ για μεσαία εισοδήματα (από 12.001€ έως 30.000€ ατομικό και από 24.001€ έως 50.000€ οικογενειακό), η βασική επιχορήγηση ανέρχεται στο 70%, με δυνατότητα να αγγίξει το 85% υπό προϋποθέσεις.

 

3. Επιλέξιμες Κατοικίες και Τεχνικές Προδιαγραφές

Για να προχωρήσει ο μηχανικός στη Φάση Β' (Τεχνικός Φάκελος), η κατοικία πρέπει να πληροί σωρευτικά τις εξής προϋποθέσεις:

  1. Νομιμότητα: Να υφίσταται νόμιμα, να μην είναι κατεδαφιστέα και να διαθέτει οικοδομική άδεια ή νομιμοποιητικό έγγραφο με ημερομηνία έκδοσης έως την 31/12/1990.
  2. Επιφάνεια: Το εμβαδόν των κύριων χώρων πρέπει να είναι έως 120 τ.μ. (επεκτείνεται στα 150 τ.μ. για τρίτεκνους/πολύτεκνους).
  3. Ενεργειακή Κλάση: Το ακίνητο πρέπει να κατατάσσεται σε ενεργειακή κατηγορία Γ ή χαμηλότερη, βάσει του Πρώτου Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης (Α' ΠΕΑ).
  4. Στόχος Αναβάθμισης: Η ανακαίνιση επιβάλλεται να επιφέρει ενεργειακή αναβάθμιση κατά τουλάχιστον μία κλίμακα.

Επιλέξιμες Εργασίες

Το φυσικό αντικείμενο περιλαμβάνει εργασίες τόσο αισθητικής/λειτουργικής ανακαίνισης όσο και ήπιας ενεργειακής αναβάθμισης:

  • Ανακαίνιση χώρων υγιεινής (μπάνιο) και κουζίνας.
  • Αντικατάσταση δαπέδων, πλακιδίων και εσωτερικών/εξωτερικών κουφωμάτων.
  • Υδραυλικές και ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις.
  • Εγκατάσταση συστημάτων θέρμανσης/ψύξης, ηλιακών θερμοσιφώνων και συστημάτων σκίασης (τέντες).
  • Μονώσεις ταράτσας ή τοιχοποιίας.

 

4. Οδικός Χάρτης Φάσης Β': Τι πρέπει να κάνουν οι Μηχανικοί

Μετά την εξασφάλιση της Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας, ξεκινά το καθαρά τεχνικό κομμάτι, όπου ο ρόλος του Μηχανικού ως Τεχνικού Συμβούλου είναι καθοριστικός.

  1. Έκδοση Α' ΠΕΑ & Τεχνική Περιγραφή: Αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης και τεκμηρίωση του ενεργειακού στόχου.
  2. Σύνταξη Αναλυτικού Προϋπολογισμού: Καταγραφή των εργασιών και αντιστοίχισή τους με τα ανώτατα όρια δαπανών ανά κατηγορία εργασίας.
  3. Πολεοδομικός Έλεγχος: Έκδοση Έγκρισης Εργασιών Δόμησης Μικρής Κλίμακας (ΕΕΔΜΚ) ή Οικοδομικής Άδειας μέσω του e-Άδειες, ανάλογα με τη φύση των επεμβάσεων (π.χ. εξωτερική θερμομόνωση).
  4. Υποβολή Φακέλου: Η διαδικασία διεκπεραιώνεται ψηφιακά μέσω της ειδικής πύλης του Gov.gr.

Σημαντικό Πλεονέκτημα Ρευστότητας: Το πρόγραμμα προβλέπει τη δυνατότητα λήψης προκαταβολής έως και 60% επί του εγκεκριμένου προϋπολογισμού, γεγονός που διευκολύνει την έναρξη των εργασιών χωρίς την ανάγκη μεγάλων κεφαλαίων κίνησης από την πλευρά του ιδιοκτήτη. Το χρονικό περιθώριο για την πλήρη υλοποίηση και ολοκλήρωση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου ορίζεται στους 18 μήνες.

 

5. Οι «Παγίδες» και η 5ετής Δέσμευση

Οι τεχνικοί σύμβουλοι οφείλουν να ενημερώσουν έγκαιρα τους πελάτες τους για τις αυστηρές δεσμεύσεις που συνοδεύουν τη χρηματοδότηση:

  • Απαγόρευση Airbnb: Το ακίνητο απαγορεύεται ρητά να διατεθεί για βραχυχρόνια μίσθωση.
  • Υποχρεωτική Χρήση: Για διάστημα τουλάχιστον 5 ετών, η κατοικία πρέπει να χρησιμοποιείται αποδεδειγμένα είτε για ιδιοκατοίκηση (ως κύρια κατοικία) είτε για μακροχρόνια μίσθωση. Σε περίπτωση αλλαγής χρήσης ή αθέτησης των όρων, προβλέπεται η έντοκη επιστροφή της επιδότησης.

 

Συμπέρασμα: Η Πρόκληση της Επόμενης Ημέρας και το Στοίχημα της Υλοποίησης

Η λήξη της προθεσμίας για τη Φάση Α' δεν αποτελεί το τέλος, αλλά την αφετηρία ενός πρωτόγνωρου μαραθωνίου για τον τεχνικό κόσμο της χώρας. Με το κλασικό «Εξοικονομώ» να μην διαθέτει ενεργό κύκλο νέων αιτήσεων, το βάρος της απορρόφησης των 500 εκατομμυρίων ευρώ πέφτει πλέον αποκλειστικά στους ώμους των μηχανικών, οι οποίοι καλούνται να λειτουργήσουν ως εγγυητές της διαδικασίας.

Η πραγματική πρόκληση μετατοπίζεται από την ψηφιακή υποβολή στην εργοταξιακή καθημερινότητα. Οι μηχανικοί θα κληθούν να διαχειριστούν τη στενότητα χρόνου του 18μήνου, τις γνωστές δυσλειτουργίες της εφοδιαστικής αλυσίδας υλικών και, κυρίως, την έλλειψη εξειδικευμένου εργατοτεχνικού προσωπικού στην αγορά. Παράλληλα, η νομική διάσταση που έλαβε το πρόγραμμα το προηγούμενο διάστημα, με προσφυγές στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) λόγω τεχνικών ασυμβατοτήτων της πλατφόρμας, επιβάλλει στους τεχνικούς συμβούλους διπλή προσοχή κατά τη σύνταξη των τεχνικών φακέλων της Φάσης Β'.

Το στοίχημα είναι μεγάλο: Αν το πρόγραμμα πετύχει, θα αποτελέσει το εφαλτήριο για μια ουσιαστική αναζωογόνηση του γερασμένου οικιστικού αποθέματος της χώρας και μια σημαντική ένεση ρευστότητας για τον κλάδο των κατασκευών. Αν όμως χαθεί στις συμπληγάδες της γραφειοκρατίας και των καθυστερήσεων, θα επιτείνει το ήδη οξύ στεγαστικό πρόβλημα. Η επόμενη ημέρα απαιτεί γρήγορα αντανακλαστικά, άρτια τεχνική κατάρτιση και διαρκή επαγρύπνηση.

Μείνετε συντονισμένοι στο michanikosapps για όλες τις επόμενες εγκυκλίους και τις ψηφιακές οδηγίες υποβολής των τεχνικών φακέλων.