Τα διατηρητέα κτίρια αποτελούν στολίδια της αρχιτεκτονικής μας κληρονομιάς. Για τους ιδιοκτήτες τους όμως, η συντήρηση και η αποκατάστασή τους εξελίσσεται συχνά σε οικονομικό και γραφειοκρατικό αδιέξοδο. Το αναμενόμενο πρόγραμμα «Διατηρώ Ιδιωτικού Τομέα» έρχεται να δώσει μια ουσιαστική ανάσα, καλύπτοντας το 50% του κόστους για εργασίες στατικής ενίσχυσης, αποκατάστασης όψεων και ενεργειακής αναβάθμισης.
Ύστερα από διαδοχικές αναθεωρήσεις, το πρόγραμμα βρίσκεται πλέον στην τελική ευθεία για την έναρξή του.
Τρέχουσα φάση: Ο Οδηγός του προγράμματος έχει ολοκληρωθεί, πέρασε από τη φάση της δημόσιας διαβούλευσης, εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η σχετική χρηματοδότηση ύψους 75 εκατομμυρίων ευρώ μέσω ΕΣΠΑ είναι ήδη δεσμευμένη.
Πότε αναμένεται να βγει: Σύμφωνα με τις επίσημες ανακοινώσεις του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ), η πρόσκληση για την υποβολή αιτήσεων αναμένεται να ανοίξει εντός του Σεπτεμβρίου 2026. Μάλιστα, υπάρχει πρόβλεψη για αύξηση του προϋπολογισμού (έως και τα 150 εκατ. ευρώ) εφόσον η ζήτηση εξαντλήσει τους αρχικούς πόρους.
Τι καλύπτει η επιδότηση
Το πρόγραμμα αφορά ιδιωτικά διατηρητέα κτίρια και μνημεία, καλύπτοντας το μισό κόστος των εργασιών (με ανώτατο όριο προϋπολογισμού έως 1.000.000 ευρώ ανά έργο).
Οι επιλέξιμες παρεμβάσεις χωρίζονται σε 3 βασικούς άξονες:
Στατική Ενίσχυση & Αποκατάσταση: Εργασίες στον φέροντα οργανισμό (τοιχοποιία, πλάκες, στέγες) και λήψη άμεσων σωστικών μέτρων.
Όψεις & Πρόσοψη: Καθαρισμός, αποκατάσταση διακοσμητικών στοιχείων, επιχρισμάτων και παραδοσιακών κουφωμάτων.
Εσωτερικοί Χώροι & Η/Μ: Επισκευή εσωτερικών στοιχείων, διαμόρφωση χώρων και εκσυγχρονισμός ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων.
Η βασική προϋπόθεση: Υποχρεωτική Ενεργειακή Αναβάθμιση
Σε αντίθεση με απλά προγράμματα συντήρησης, το «Διατηρώ» συνδέει την επιδότηση των στατικών και αισθητικών εργασιών με την ενεργειακή θωράκιση του ακινήτου.
Για να λάβει την ενίσχυση ο ιδιοκτήτης, το κτίριο πρέπει υποχρεωτικά να βελτιώσει την ενεργειακή του απόδοση κατά τουλάχιστον 2 ενεργειακές κατηγορίες (βάσει ΚΕΝΑΚ). Η αναβάθμιση αυτή γίνεται πάντα με σεβασμό στους ειδικούς μορφολογικούς κανόνες που επιβάλλει ο διατηρητέος χαρακτήρας του κτίσματος.
Ποιοι είναι δικαιούχοι:
Δικαίωμα συμμετοχής έχουν φυσικά πρόσωπα που διαθέτουν πλήρη κυριότητα, ψιλή κυριότητα ή επικαρπία σε χαρακτηρισμένα διατηρητέα κτίρια. Βασική προϋπόθεση είναι το ακίνητο να είναι πολεοδομικά νόμιμο (ή τακτοποιημένο) και να υπάρχει η απαραίτητη τεχνική τεκμηρίωση.
Το «Διατηρώ» αποτελεί μια σπάνια ευκαιρία για να διασωθούν ιστορικά ακίνητα από τη φθορά του χρόνου, μετατρέποντάς τα παράλληλα σε σύγχρονα, ασφαλή και ενεργειακά αποδοτικά κτίρια.
