Η αντιπυρική περίοδος 2026 φέρνει ριζικές αλλαγές και δρακόντεια μέτρα. Το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας ενεργοποιεί ένα νέο, εξαιρετικά αυστηρό πλαίσιο κυρώσεων βάσει του πρόσφατου Νόμου 5281/2026. Οι ιδιοκτήτες ακινήτων και οι ελεύθεροι επαγγελματίες τεχνικοί σύμβουλοι βρίσκονται αντιμέτωποι με εξοντωτικά διοικητικά πρόστιμα και βαρύτατες ποινικές ευθύνες, καθώς οι έλεγχοι πλέον διεξάγονται με ψηφιακά μέσα, δορυφορικές διασταυρώσεις και επιτόπιες αυτοψίες. 

 

 Το Νομοθετικό Πλαίσιο, το Χρονοδιάγραμμα & η Καταληκτική Παράταση

Η τήρηση των προθεσμιών αποτελεί το κρισιμότερο σημείο για την αποφυγή των κυρώσεων. Με την έκδοση της νέας Κοινής Υπουργικής Απόφασης (ΚΥΑ) αριθμ. ΥΠ 1157/2026 (ΦΕΚ Β' 2323), εξειδικεύτηκαν οι υποχρεώσεις καθαρισμού και η λειτουργία του Εθνικού Μητρώου. 

Οι ημερομηνίες-κλειδιά διαμορφώνονται ως εξής:

  • 30 Απριλίου 2026: Έληξε η προθεσμία για τον αρχικό καθαρισμό των οικοπέδων από τους ιδιοκτήτες.
  • 31 Μαΐου 2026: Έληξε η επίσημη προθεσμία για την υποβολή της υπεύθυνης δήλωσης στο Ψηφιακό Μητρώο Καθαρισμού Οικοπέδων (akatharista.apps.gov.gr).
  • 22 Ιουνίου 2026: Ορίστηκε με επίσημο ΦΕΚ παράτασης ως η τελική, οριστική καταληκτική ημερομηνία για την υποβολή των δηλώσεων, λόγω του τεράστιου όγκου εκκρεμοτήτων και προς διευκόλυνση των πολιτών.
  • 15 Νοεμβρίου 2026: Η επίσημη λήξη της αντιπυρικής περιόδου. Οι ιδιοκτήτες υποχρεούνται να διατηρούν τα οικόπεδα καθαρά καθ' όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού και του φθινοπώρου.

 

Η Νέα Κλίμακα Προστίμων: Τι προβλέπει ο Ν. 5281/2026

Η μη συμμόρφωση ή η καθυστέρηση μετά την 22α Ιουνίου 2026 ενεργοποιεί άμεσα τον μηχανισμό επιβολής προστίμων από τους Δήμους: 

  • Ακαθάριστο Οικόπεδο: Επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Το ελάχιστο ποσό ορίζεται στα 200 ευρώ και το μέγιστο στα 2.000 ευρώ.
  • Μη Υποβολή Δήλωσης: Εάν ο ιδιοκτήτης καθαρίσει το οικόπεδο αλλά παραλείψει να το δηλώσει στην πλατφόρμα, το πρόστιμο είναι 100 ευρώ.
  • Πλήρης Αδράνεια: Όταν διαπιστωθεί ότι δεν έχει γίνει ούτε καθαρισμός ούτε δήλωση, επιβάλλεται απευθείας πρόστιμο 500 ευρώ.
  • Ψευδής Δήλωση στο Μητρώο: Η υποβολή δήλωσης καθαρισμού χωρίς πραγματική εκτέλεση εργασιών επιφέρει πρόστιμο 5.000 ευρώ. Η πράξη αυτή διώκεται ποινικά με φυλάκιση τουλάχιστον 6 μηνών για τον υπόχρεο.

 

Τι πρέπει να προσέξει ο Ιδιοκτήτης (Checklist )

Οι ιδιοκτήτες συχνά κάνουν μισές δουλειές, νομίζοντας ότι είναι καλυμμένοι. Σύμφωνα με την ΚΥΑ ΥΠ 1157/2026, η πλατφόρμα επιτρέπει στους Δήμους να διενεργούν ελέγχους με χρήση δορυφορικών δεδομένων και drones. 

Σε εξ αδιαιρέτου ακίνητα, η υποχρέωση και το πρόστιμο βαραίνουν όλους τους συνιδιοκτήτες κατά το ποσοστό τους. Αν το διπλανό οικόπεδο είναι εγκαταλελειμμένο και ο ιδιοκτήτης άγνωστος, οφείλετε να κάνετε επίσημη καταγγελία μέσω της ίδιας πλατφόρμας, ώστε να επέμβει ο Δήμος για αυτεπάγγελτο καθαρισμό.

Εκτυπώστε ή αποθηκεύστε την παρακάτω λίστα για να βεβαιωθείτε ότι είστε 100% νόμιμοι:

 CHECKLIST ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΟΙΚΟΠΕΔΩΝ 2026

  •  Έως 22 Ιουνίου 2026: Υποβολή Ψηφιακής Δήλωσης στο akatharista.apps.gov.gr.
  •  Έως 15 Νοεμβρίου 2026: Διαρκής συντήρηση και επαναληπτικοί καθαρισμοί.
  •  Υλοτομία & Απομάκρυνση: Κοπή και πλήρης απομάκρυνση όλων των ξερών ή σπασμένων δέντρων.
  •  Απομάκρυνση Καύσιμης Ύλης: Μάζεμα όλων των ξερών χόρτων, φύλλων και πεσμένων κλαδιών από το έδαφος.
  •  Κλάδεμα Βάσης (Ξεκλάδισμα): Κοπή των χαμηλών κλαδιών των δέντρων που αγγίζουν ή πλησιάζουν το έδαφος.
  •  Ανύψωση Κόμης: Καθαρισμός του κορμού των δέντρων από τη βάση τους μέχρι το προβλεπόμενο ύψος ασφαλείας.
  •  Αραίωση Θάμνων: Αραίωση της πυκνής θαμνώδους βλάστησης για να μην δημιουργείται ενιαίο στρώμα καύσιμης ύλης.
  •  Όχι Στοίβαξη: Έλεγχος ότι τα κομμένα χόρτα και κλαδιά δεν έχουν αφεθεί σε στοίβες μέσα ή έξω από το οικόπεδο.
  •  Άμεση Αποκομιδή: Μεταφορά όλων των φυτικών υπολειμμάτων σε αδειοδοτημένους χώρους ή κάδους πράσινων απορριμμάτων.
  •  Απομάκρυνση Μπάζων: Πλήρης καθαρισμός του χώρου από εγκαταλελειμμένα υλικά (π.χ. παλιά έπιπλα, ξύλα, πλαστικά).
  •  Εντοπισμός ΚΑΕΚ: Σωστή καταχώρηση του Κτηματολογικού Αριθμού (ΚΑΕΚ) του οικοπέδου στην πλατφόρμα.
  •  Φωτογραφικό Αρχείο: Λήψη φωτογραφιών του καθαρού οικοπέδου με το κινητό (με ενεργό το GPS/τοποθεσία) ως αποδεικτικό στοιχείο.

 

Παντελής Τσούτσας
Lead Engineer της MichanikosApps