Η λειτουργία μιας καντίνας (κινητής ή στατικής σε ιδιωτικό χώρο) αποτελεί μια δημοφιλή επιχειρηματική κίνηση στον τομέα της εστίασης. Ωστόσο, η μετάβαση από το NotifyBusiness στο νέο ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα Open Business (ΟΠΣ-ΑΔΕ) φέρνει νέες υποχρεώσεις για επιχειρηματίες και μηχανικούς.
Σε αυτό το άρθρο, αναλύουμε βήμα-βήμα τη διαδικασία και τα απαραίτητα έγγραφα για μια νόμιμη εκκίνηση.
1. Η Επιλογή της Τοποθεσίας και οι Χρήσεις Γης
Πριν από οποιαδήποτε ενέργεια στο σύστημα, το πρώτο βήμα είναι η Βεβαίωση Εγκατάστασης.
- Τι είναι: Μια έγγραφη βεβαίωση από την Υπηρεσία Δόμησης ή τον Δήμο ότι στη συγκεκριμένη τοποθεσία επιτρέπεται η λειτουργία καταστήματος υγειονομικού ενδιαφέροντος (ΚΥΕ).
- Προσοχή: Για καντίνες σε κοινόχρηστους χώρους (π.χ. παραλίες, πλατείες), απαιτείται επιπλέον η συμμετοχή σε δημοπρασία ή η λήψη άδειας κατάληψης κοινόχρηστου χώρου.
2. Επιλογή ΚΑΔ και Έναρξη στην Εφορία
Για να προχωρήσετε, πρέπει να έχετε κάνει έναρξη δραστηριότητας. Οι συνηθέστεροι ΚΑΔ για καντίνες είναι:
- 56.10.19.01: Υπηρεσίες παροχής γευμάτων από κινητές καντίνες.
- 56.10.19.09: Άλλες υπηρεσίες παροχής γευμάτων από κινητές μονάδες εστίασης.
3. Η Διαδικασία στο Open Business (ΟΠΣ-ΑΔΕ)
Η αδειοδότηση πλέον δεν είναι «έγκριση», αλλά Γνωστοποίηση. Η επιχείρηση ξεκινά να λειτουργεί αμέσως μετά την υποβολή, με την ευθύνη της τήρησης των νόμων να βαραίνει τον επιχειρηματία.
Τεχνικές Προδιαγραφές & Υγειονομικές Απαιτήσεις
Πέρα από το γραφειοκρατικό σκέλος, η καντίνα ως «κινητή μονάδα εστίασης» πρέπει να πληροί συγκεκριμένες τεχνικές παραμέτρους σύμφωνα με την ισχύουσα υγειονομική διάταξη (Υ1γ/Γ.Π/οικ.47829/2017).
1. Σύστημα Ύδρευσης και Αποχέτευσης
Η καντίνα πρέπει να είναι αυτόνομη και να μην εξαρτάται από μόνιμες εξωτερικές συνδέσεις, καθώς κάτι τέτοιο θα τη μετέτρεπε σε σταθερό κατάστημα:
- Δεξαμενή Πόσιμου Νερού: Πρέπει να είναι κατασκευασμένη από υλικά κατάλληλα για τρόφιμα (π.χ. ανοξείδωτο ατσάλι ή ειδικό πολυαιθυλένιο), λεία εσωτερικά και εύκολα καθαριζόμενη.
- Δεξαμενή Λυμάτων: Η χωρητικότητά της πρέπει να είναι τουλάχιστον 15% μεγαλύτερη από τη δεξαμενή καθαρού νερού για την αποφυγή υπερχείλισης.
- Νιπτήρας: Απαιτείται τουλάχιστον ένας νιπτήρας για το πλύσιμο των χεριών του προσωπικού, εφοδιασμένος με τρεχούμενο νερό (ζεστό/κρύο), υγρό σαπούνι και χειροπετσέτες μιας χρήσης.
2. Επιφάνειες και Εξοπλισμός
- Δάπεδα & Τοιχώματα: Πρέπει να είναι από υλικά ανθεκτικά, μη απορροφητικά, που πλένονται και απολυμαίνονται εύκολα (π.χ. ανοξείδωτες επιφάνειες, λεία πάνελ).
- Εξοπλισμός Συντήρησης: Τα ψυγεία και οι καταψύκτες πρέπει να διαθέτουν ορατά θερμόμετρα για τον συνεχή έλεγχο της θερμοκρασίας.
- Απαγωγός Σύστημα (Φούσκα): Εφόσον πραγματοποιείται έψηση ή τηγάνισμα, είναι υποχρεωτική η τοποθέτηση συστήματος εξαερισμού με κατάλληλα φίλτρα.
3. Διάταξη Χώρου
Διαχωρισμός Δραστηριοτήτων: Η διάταξη πρέπει να εμποδίζει τη διασταυρούμενη επιμόλυνση (cross-contamination). Τα ωμά προϊόντα πρέπει να αποθηκεύονται και να επεξεργάζονται σε διαφορετικά σημεία από τα έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα.
- Ύψος: Το εσωτερικό ύψος του οχήματος πρέπει να είναι επαρκές για την άνετη κίνηση του προσωπικού (συνήθως τουλάχιστον 2 μέτρα).
4. Πιστοποιήσεις Μηχανημάτων
Κάθε μηχάνημα που χρησιμοποιείται (π.χ. φρυγανιέρα, εστία) πρέπει να διαθέτει σήμανση CE και πιστοποιητικά συμμόρφωσης από τον κατασκευαστή για τη χρήση σε επιχειρήσεις τροφίμων.
Η Τοποθεσία ως Ρυθμιστικός Παράγοντας
Η διαδικασία στο Open Business είναι η ίδια, αλλά οι προϋποθέσεις για να φτάσετε εκεί αλλάζουν ριζικά ανάλογα με το πού θα σταθμεύσει η καντίνα.
1. Καντίνα σε Ιδιωτικό Χώρο (Οικόπεδο/Γήπεδο)
Αυτή είναι η πιο «σταθερή» περίπτωση.
- Απαίτηση: Χρειάζεται μισθωτήριο συμβόλαιο ή τίτλος ιδιοκτησίας.
- Πολεοδομικός Έλεγχος: Πρέπει να ελεγχθεί αν οι χρήσεις γης της περιοχής επιτρέπουν «Εστίαση».
- Στασιμότητα: Αν η καντίνα δεν μετακινείται, η πολεοδομία μπορεί να απαιτήσει Έγκριση Εργασιών Δόμησης Μικρής Κλίμακας για τυχόν διαμορφώσεις (π.χ. στέγαστρα, δάπεδα, περιφράξεις).
2. Καντίνα σε Κοινόχρηστο Χώρο (Πλατείες, Πεζοδρόμια, Δρόμοι)
Εδώ η διαδικασία περνάει υποχρεωτικά μέσα από τον Δήμο.
- Παραχώρηση Χώρου: Η κατάληψη γίνεται συνήθως μέσω δημοπρασίας ή ειδικής απόφασης του Δημοτικού Συμβουλίου.
- Άδεια Κατάληψης: Πριν τη γνωστοποίηση, πρέπει να έχετε στα χέρια σας την απόφαση παραχώρησης που ορίζει τα ακριβή τετραγωνικά μέτρα και το σημείο στάθμευσης.
3. Καντίνα σε Παραλία (Αιγιαλός & Παραλία)
Η πιο σύνθετη περίπτωση, καθώς εμπλέκεται η Κτηματική Υπηρεσία του Δημοσίου.
- Παραχώρηση Αιγιαλού: Γίνεται κατόπιν πλειοδοτικής δημοπρασίας.
- Περιορισμοί: Υπάρχουν αυστηρά όρια στα τετραγωνικά (συνήθως έως 15 τ.μ. για την καντίνα) και απαγορεύονται οι μόνιμες κατασκευές (π.χ. τσιμέντο). Όλα πρέπει να είναι λυόμενα και μεταφερόμενα.
- Περιβαλλοντική Προστασία: Αν η περιοχή είναι Natura ή προστατευόμενη, απαιτείται και η σύμφωνη γνώμη του αρμόδιου φορέα διαχείρισης.
4. Καντίνα σε Εθνικό ή Επαρχιακό Οδικό Δίκτυο
Εδώ ο κύριος παράγοντας είναι η Οδική Ασφάλεια.
- Έγκριση Κυκλοφοριακής Σύνδεσης: Απαιτείται βεβαίωση από την αρμόδια Τεχνική Υπηρεσία (Περιφέρεια ή Υπουργείο) ότι η θέση της καντίνας δεν εμποδίζει την ορατότητα και δεν δημιουργεί κινδύνους για τους οδηγούς.
- Αποστάσεις: Πρέπει να τηρούνται συγκεκριμένες αποστάσεις από στροφές, διασταυρώσεις και γέφυρες.
Τα βήματα στην πλατφόρμα:
- Είσοδος: Σύνδεση στο openbusiness.mindev.gov.gr με κωδικούς Taxisnet.
- Δημιουργία Ψηφιακής Θυρίδας: Καταχώρηση των στοιχείων της επιχείρησης.
- Υποβολή Γνωστοποίησης: Συμπλήρωση της φόρμας για "Δραστηριότητες Υγειονομικού Ενδιαφέροντος".
- Πληρωμή Παραβόλου: Έκδοση και πληρωμή μέσω e-paravolo (το κόστος ποικίλλει ανάλογα με τον Δήμο).
4. Το Αρχείο Δικαιολογητικών (Το «Φυσικό» και Ψηφιακό Αρχείο)
Παρόλο που η γνωστοποίηση γίνεται αυτόματα, ο ιδιοκτήτης οφείλει να τηρεί στο χώρο της καντίνας (και να έχει αναρτήσει ψηφιακά στο σύστημα) το Φάκελο Δικαιολογητικών:
- Αποδεικτικό Γνωστοποίησης: Το έγγραφο που εκδίδει το Open Business.
- Σχεδιαγράμματα (Κάτοψη - Τομή): Συντάσσονται από μηχανικό, υπό κλίμακα 1:50, και απεικονίζουν όλους τους χώρους και τον εξοπλισμό.
- Βεβαίωση Καταλληλότητας Οχήματος: Εκδίδεται από την Υγειονομική Υπηρεσία της Περιφέρειας μετά από αυτοψία στο όχημα.
- Πιστοποιητικό Πυρασφάλειας: Ή μελέτη πυροπροστασίας, ανάλογα με τις προδιαγραφές της καντίνας.
- Άδεια Κυκλοφορίας & ΚΤΕΟ: Για τις κινητές καντίνες, το όχημα πρέπει να είναι σε πλήρη ισχύ κυκλοφορίας.
- Πιστοποιητικά Υγείας: Για τον εργοδότη και όλο το προσωπικό.
- Τίτλοι Ιδιοκτησίας ή Μισθωτήριο: Για τον χώρο στάθμευσης/λειτουργίας.
5. Η Νέα Υποχρέωση: Ψηφιακή Απογραφή
Αν η καντίνα σας λειτουργούσε ήδη με το παλιό σύστημα (NotifyBusiness), έχετε υποχρέωση να την απογράψετε στο Open Business. Η προθεσμία για τις περισσότερες δραστηριότητες είναι έως το τέλος του 2026. Η παράλειψη της απογραφής θεωρείται "παράλειψη γνωστοποίησης" και επιφέρει πρόστιμα.
Συμπέρασμα
Η διαδικασία είναι πλέον ταχύτερη αλλά απαιτεί μεγαλύτερη προσοχή στην αρχειοθέτηση. Η συμβολή ενός μηχανικού είναι απαραίτητη τόσο για τα σχέδια όσο και για την ορθή ψηφιακή διαχείριση στο νέο περιβάλλον του Open Business.