Προς δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης «οδεύει» ήδη η εισήγηση του κλάδου Ενέργειας της ΡΑΑΕΥ προς το ΥΠΕΝ για το on bill financing, καθώς η πρόταση της Ρυθμιστικής Αρχής πήρε χθες την έγκριση της Ολομέλειας. Η θέσπιση του χρηματοδοτικού εργαλείου αποτελεί μεταρρυθμιστικό ορόσημο του Ταμείου Ανάκαμψης και επομένως θα πρέπει να ενσωματωθεί άμεσα στον Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας.

Αυτός είναι ο λόγος που το «πράσινο φως» για την εισήγηση δόθηκε κατά την πρώτη συνεδρίαση της Ολομέλειας μετά τον ορισμό των νέων μελών της και την ανανέωση της θητείας των υφιστάμενων, η οποία μάλιστα συγκλήθηκε εκτάκτως. Στο ίδιο πλαίσιο, αναμένεται άμεσα και η Υπουργική Απόφαση για την ενσωμάτωση του χρηματοδοτικού εργαλείου στον Κώδικα Προμήθειας. 

Η εισήγηση της Ρυθμιστικής Αρχής έχει κάποιες σημαντικές αλλαγές, έναντι του κειμένου που είχε θέσει σε δημόσια διαβούλευση. Οι αλλαγές αυτές εκτός απροόπτου πρόκειται να ενσωματωθούν χωρίς αλλαγές από το ΥΠΕΝ στον Κώδικα Προμήθειας, καθώς είναι εξαιρετικά απίθανο το υπουργείο να προχωρήσει σε διαφορετικές ρυθμίσεις από αυτές που υποδεικνύει η ΡΑΑΕΥ.

Εκτός on bill financing οι ενοικιαστές

Μία από τις βασικές αλλαγές είναι ότι η Ρυθμιστική Αρχή προτείνει πως ένας προμηθευτής θα μπορεί να συμφωνεί για την ενεργειακή αναβάθμιση μιας εγκατάστασης αποκλειστικά με τον ιδιοκτήτη της. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι από το on bill financing αποκλείονται οι μισθωτές ακινήτων (π.χ. διαμερισμάτων).

Επομένως, η ενεργειακή αναβάθμιση θα βρίσκεται στη διακριτική ευχέρεια του κατόχου της εγκατάστασης, ο οποίος αν προχωρήσει σε μία τέτοια κίνηση θα πρέπει να έρθει σε συνεννόηση με τον μισθωτή για την αποπληρωμή της (αν το ακίνητο ενοικιάζεται), αφού οι δόσεις θα «τρέχουν» μέσω των λογαριασμών ρεύματος. 

Με την ίδια λογική, οι μισθωτές δεν θα μπορούν να αξιοποιήσουν το νέο χρηματοδοτικό εργαλείο ούτε για να αναβαθμίσουν την οικοσυσκευή τους. Αν και δεν υπάρχει σχετική αναφορά στην εισήγηση της ΡΑΑΕΥ, φαίνεται πως αν η αναβάθμιση συμφωνηθεί με τον ιδιοκτήτη ενός ακινήτου, ο οποίος στην πορεία το πουλήσει πριν εξοφληθεί ο προμηθευτής, τότε θα εναπόκειται στη συμφωνία του νέου με τον παλιό κάτοχο πώς θα συνεχιστεί η εξόφληση.

Τα σενάρια για μετακίνηση σε νέο προμηθευτή

Έτσι, θα μπορούν για παράδειγμα να συμφωνήσουν πως το υπόλοιπο ποσό να καταβληθεί εφάπαξ από τον παλιό ιδιοκτήτη. Μία άλλη λύση θα είναι η οφειλή που απομένει να «περάσει» στον νέο ιδιοκτήτη και να συνεχίσει να εξοφλείται τμηματικά μέσω των λογαριασμών.

Ακόμη πιο θολό είναι το τοπίο για το τι θα γίνεται στην περίπτωση αλλαγής προμηθευτή, πριν εξοφληθεί εκείνος που χρηματοδότησε την αναβάθμιση. Όπως και στο κείμενο που είχε τεθεί σε διαβούλευση, η ΡΑΑΕΥ στην εισήγησή της σημειώνει πως η συμφωνία για υπηρεσίες αναβάθμισης με έναν πάροχο δεν στερεί το δικαίωμα του καταναλωτή να αλλάξει εταιρεία προμήθειας στην πορεία.

Ωστόσο, δεν ξεκαθαρίζεται πως θα συνεχίζεται η εξόφληση της χρηματοδότησης. Ένα ενδεχόμενο είναι ο καταναλωτής να εξακολουθεί να αποπληρώνει τον «παλιό» προμηθευτή του – κάτι που, πάντως, για να ισχύει, θα έπρεπε πελάτης και πάροχος να υπογράφουν διακριτή σύμβαση για την ενεργειακή αναβάθμιση. Η άλλη εναλλακτική θα ήταν  η αποπληρωμή του δανείου να γίνεται πλέον μέσω των λογαριασμών ρεύματος από τη νέα εταιρεία προμήθειας. Επομένως, η εταιρεία θα «περνά» τις δόσεις στον «παλιό» προμηθευτή του καταναλωτή.

Διακριτές οι επιβαρύνσεις

Όσον αφορά τις υπόλοιπες προβλέψεις της εισήγησης, σημαντική είναι η διακριτή θέση που θα έχουν οι δόσεις αποπληρωμής της χρηματοδότησης, σε σχέση με τις υπόλοιπες οικονομικές «συνιστώσες» του λογαριασμού. Έτσι, οι δόσεις αυτές αποτελούν την τρίτη κατηγορία χρεώσεων, μετά τις χρεώσεις προμήθειας ρεύματος και τις ρυθμιζόμενες χρεώσεις.

Μάλιστα, προβλέπεται η αναλογική εξόφληση των τριών κατηγοριών επιβαρύνσεων, στην περίπτωση που ο καταναλωτής καταβάλει μικρότερο ποσό από το σύνολο του λογαριασμού. Έτσι, πρώτα θα εξοφλούνται οι χρεώσεις προμήθειας, στη συνέχεια οι ρυθμιζόμενες χρεώσεις και στο τέλος οι δόσεις για τις υπηρεσίες αναβάθμισης.

Μάλιστα, αν μείνουν απλήρωτες μόνον αυτές οι δόσεις, ο προμηθευτής δεν θα μπορεί να δρομολογήσει τη διακοπή ηλεκτροδότησης του πελάτη του.

Περιορισμένη εμβέλεια 

Σύμφωνα με παράγοντες του κλάδου, η θέσπιση του on bill financing κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, καθώς ακολουθεί τη διεθνή τάση για διεύρυνση των υπηρεσιών που προσφέρουν οι προμηθευτές στους πελάτες τους. Επίσης, μπορεί να ενισχύσει τις ενεργειακές αναβαθμίσεις πέραν των επιδοτούμενων προγραμμάτων Εξοικονομώ, προσφέροντας μία εναλλακτική δυνατότητα σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις που δεν διαθέτουν τα απαραίτητα ίδια κεφάλαια.

Ωστόσο, επισημαίνουν πως το πλαίσιο εφαρμογής, όπως περιγράφεται στην εισήγηση της ΡΑΑΕΥ, έχει ένα βασικό κενό, καθώς το γεγονός ότι δεν προβλέπεται τι θα συμβεί σε περίπτωση αλλαγής παρόχου, μπορεί να οδηγήσει στην πορεία σε «βραχυκύκλωμα» του μέτρου. Επίσης, επισημαίνουν ότι γίνεται πολύ περιορισμένη η εμβέλεια του on bill financing με τον αποκλεισμό των μισθωτών.

Αντίθετα, θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν εναλλακτικές λύσεις, που θα επέτρεπαν την αξιοποίηση του εν λόγω χρηματοδοτικού εργαλείου και από ενοικιαστές – πάντα, βέβαια, με τη σύμφωνη γνώμη των ιδιοκτητών των ακινήτων. Μία τέτοια λύση θα ήταν για παράδειγμα να δοθεί η δυνατότητα για τριμερείς συμβάσεις (ανάμεσα σε προμηθευτή, ιδιοκτήτη και νόμιμο χρήστη), όπως είχε προτείνει τόσο η ΔΕΗ όσο και ο ΕΣΠΕΝ.

Παράλληλα, «φρένο» στην εξάπλωση των ενεργειακών αναβαθμίσεων με όρους αγοράς βάζει το γεγονός ότι η λιανική αγορά ρεύματος «κουβαλά» ήδη σημαντικά οικονομικά βάρη από ληξιπρόθεσμες οφειλές, με τους προμηθευτές να είναι επομένως διστακτικοί στο να αναλάβουν επιπλέον ρίσκο. Επομένως, σημειώνεται από μερίδα της αγοράς ότι θα ήταν σημαντικό να ληφθούν παράλληλα μέτρα για τον «ενεργειακό τουρισμό». Προς την ίδια κατεύθυνση, ο ΕΣΠΕΝ είχε επισημάνει πως είναι ανάγκη να υπάρξει κάποιου είδους εγγυοδοσία.

Η απάντηση της ΡΑΑΕΥ στον τεχνικό κόσμο

Πέρα πάντως από τις επιφυλάξεις των προμηθευτών ρεύματος, για το on bill financing έχουν διατυπώσει σημαντικές αντιρρήσεις και φορείς από τον τεχνικό κόσμο, προτείνοντας μία σειρά από ασφαλιστικές δικλείδες που θα μπορούσαν να εγγυηθούν τον ανταγωνισμό στην αγορά. Αξίζει να σημειωθεί πως η εισήγηση της ΡΑΑΕΥ δεν υιοθετεί κάποιο τέτοιο αντίμετρο.

Η αιτιολόγηση, σύμφωνα με τη Ρυθμιστική Αρχή, είναι ότι το υπό διαμόρφωση πλαίσιο δεν κατοχυρώνει κάποιο προνομιακό δικαίωμα στους προμηθευτές ως προς την παροχή υπηρεσιών ενεργειακής αναβάθμισης, ούτε τους επιτρέπει να επιβάλλουν υποχρεωτικά συνδυαστικά προϊόντα ή υπηρεσίες. Αντιθέτως, περιορίζεται στο να καθορίσει τον τρόπο με τον οποίο θα γίνεται η είσπραξη, η αποπληρωμή ή η χρηματοδότηση του συμφωνημένου κόστους μέσω του λογαριασμού ρεύματος, και αυτό μόνο εφόσον υπάρχει σαφής και εθελοντική συναίνεση από τον ιδιοκτήτη της εγκατάστασης.

Την ίδια στιγμή, η συνεργασία των προμηθευτών με τρίτους φορείς –όπως τεχνικές εταιρείες, εγκαταστάτες ή ESCOs– όχι μόνο δεν περιορίζεται, αλλά αφήνεται να αναπτυχθεί ελεύθερα μέσα από εμπορικές συμφωνίες. Το ρυθμιστικό πλαίσιο δεν υπαγορεύει κάποιο συγκεκριμένο επιχειρηματικό μοντέλο ούτε παρεμβαίνει στον τρόπο οργάνωσης της αγοράς, καθώς δεν θέτει πλαφόν στο κόστος των παρεμβάσεων ούτε προβλέπει πρότυπες συμβάσεις.

 

ΠΗΓΗ energypress.gr