Από τις αρχές του 2014 αρχίζει η εφαρμογή του νέου θεσμού της ηλεκτρονικής ταυτότητας του κτηρίου, που αναμένεται αφ’ ενός μεν να αλλάξει τα δεδομένα στην κτηματαγορά, καθώς θα αποτυπώνει την πραγματική κατάσταση και την αξία του κάθε ακινήτου, αφ’ ετέρου να λειτουργήσει ως ελεγκτικός μηχανισμός για τον εντοπισμό πολεοδομικών υπερβάσεων και της αυθαίρετης δόμησης.
 
Ο αναπληρωτής υπουργός Περιβάλλοντος Στ. Καλαφάτης ανακοίνωσε ότι ετοιμάζεται η εφαρμογή της ηλεκτρονικής ταυτότητας του κτηρίου, σημειώνοντας χαρακτηριστικά ότι «έχει ολοκληρωθεί η διαβούλευση για το Σχέδιο του Προεδρικού Διατάγματος και προχωράμε ώστε σε εύλογο χρόνο να έχουμε αυτό το εργαλείο».
 
Τα κεντρικά υπολογιστικά συστήματα της ταυτότητας του κτηρίου, που εγκαθίστανται στο υπουργείο Περιβάλλοντος, θα είναι άμεσα διασυνδεδεμένα και θα λειτουργούν ενιαία με τις αντίστοιχες βάσεις καταχώρισης και αποθήκευσης δεδομένων των ακινήτων της Κτηματολόγιο Α.Ε., της ΔΕΗ Α.Ε. και της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων (ΓΓΠΣ). Δηλαδή η πολιτεία σταδιακά με την εφαρμογή του θεσμού της ηλεκτρονικής ταυτότητας του κτηρίου θα αποκτήσει πλήρη έλεγχο της κατάστασης των ακινήτων, των πραγματικών επιφανειών και των χρήσεών τους, τόσο για τον εντοπισμό αυθαιρεσιών και πολεοδομικών υπερβάσεων όσο και για φορολογικούς σκοπούς.
 
Η ταυτότητα του κτηρίου θα καταχωρίζεται στην ηλεκτρονική βάση του υπουργείου Περιβάλλοντος από ιδιώτη μηχανικό και θα περιλαμβάνει τα στοιχεία της οικοδομικής άδειας και όλα τα ιδιοκτησιακά, στατικά, ενεργειακά δεδομένα του ακινήτου.
 
Η έκδοση πιστοποιητικού υπαγωγής στην ηλεκτρονική ταυτότητα του κτηρίου θα είναι υποχρεωτική από την έναρξη εφαρμογής του νέου θεσμού, δηλαδή από τις αρχές του νέου χρόνου ως εξής:
 
α) Για όλα τα ακίνητα, παλαιά και νέα, προκειμένου να μεταβιβαστούν.
 
β) Για όλες τις νέες οικοδομές, ως προϋπόθεση σύνδεσης του ακινήτου με τα δίκτυα κοινής ωφέλειας (ηλεκτρικό, νερό, τηλέφωνο κ.λπ.).
 
γ) Για τους ιδιοκτήτες αυθαιρέτων που θα υπαχθούν στις ρυθμίσεις του νέου νόμου του ΥΠΕΚΑ, ως προϋπόθεση της έκδοσης του πιστοποιητικού νομιμοποίησης ή τακτοποίησης του αυθαιρέτου παράλληλα με την εξόφληση του εφάπαξ προστίμου.
 
Οι νέες δηλώσεις αυθαιρέτων, για τις οποίες έχει οριστεί προθεσμία υποβολής συνολικά 18 μηνών, μέχρι την άνοιξη του 2015 θα γίνονται με παράλληλη δήλωση του ακινήτου στην «ηλεκτρονική ταυτότητα» του κτηρίου. Μέχρι λοιπόν να ολοκληρωθεί η πρώτη φάση των δηλώσεων, των ιδιοκτητών που σπεύδουν να δηλώσουν πρώτοι για να πετύχουν τα ευνοϊκά μέτρα πληρωμής του προστίμου, θα είναι έτοιμη η ηλεκτρονική πλατφόρμα του ΥΠΕΚΑ για το «ηλεκτρονικό φακέλωμα».
 
Υπενθυμίζεται ότι για όσους σπεύσουν να δηλώσουν το αυθαίρετό τους μέσα στο πρώτο εξάμηνο, μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου 2014, ισχύουν εκπτώσεις και αποπληρωμή του προστίμου σε 102 δόσεις, δηλαδή σε 8,5 χρόνια.
 
Εξάλλου για τις υφιστάμενες ιδιοκτησίες ακινήτων θα δοθεί προθεσμία 10 έως 15 ετών, εντός της οποίας πρέπει να καταγραφούν στην ταυτότητα του κτηρίου. Το μέτρο της «ηλεκτρονικής ταυτότητας του κτηρίου» έχει θεσμοθετηθεί από το 2010, με το νόμο (3843/2010) για την τακτοποίηση των ημιυπαίθριων.
 
Τον περασμένο Ιούνιο τέθηκε από τον αναπληρωτή υπουργό ΠΕΚΑ Σταύρο Καλαφάτη σε δημόσια διαβούλευση το σχετικό εκτελεστικό Προεδρικό Διάταγμα, το οποίο προβλέπει όλες τις λεπτομέρειες για την ενεργοποίηση και εφαρμογή του θεσμού και έχει πάρει πλέον τελική μορφή, προκειμένου να τεθεί σε εφαρμογή.