Σε αναμόρφωση των όρων υλοποίησης της δράσης «Ανακαίνιση Κατοικίας» (ΕΣΠΑ 2021-2027) προχώρησε η κυβέρνηση με νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση, με σκοπό να διευκολύνει την ένταξη χιλιάδων κλειστών ακινήτων στην αγορά. Η τροποποίηση αυτή φέρνει καίριες αλλαγές στα κριτήρια επιλεξιμότητας και διαχωρίζει τις προθεσμίες υποβολής αιτήσεων για την έκδοση Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας.

Για τον ιδιώτη-ιδιοκτήτη, το πρόγραμμα αυτό αποτελεί μια μοναδική ευκαιρία να αναβαθμίσει ριζικά το ακίνητό του με ελάχιστο δικό του κόστος, καθώς συνδυάζει απαραίτητες οικοδομικές εργασίες (όπως ανακαίνιση μπάνιου και κουζίνας) με ήπια ενεργειακή αναβάθμιση. Η υποχρεωτική εμπλοκή μηχανικού για την έκδοση των Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ) και της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου εξασφαλίζει στον ιδιώτη ότι οι εργασίες θα γίνουν σωστά, με πλήρη νομιμότητα και με τη μέγιστη δυνατή απορρόφηση της επιδότησης.

 

 Οι νέες προθεσμίες: Δύο ταχύτητες για τις Αιτήσεις

Η έκδοση της Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας πραγματοποιείται ψηφιακά μέσω της πλατφόρμας anakainisi.gov.gr. Οι προθεσμίες διαμορφώνονται πλέον ως εξής:

  • Κλειστές Κατοικίες: Δίνεται επίσημη παράταση έως τη Δευτέρα 31 Αυγούστου 2026. Η ρύθμιση αυτή προσφέρει μια δεύτερη ευκαιρία σε ιδιοκτήτες που είχαν απορριφθεί με το προηγούμενο καθεστώς.
  • Ανοικτές Κατοικίες (κύριες κατοικίες): Η προθεσμία παραμένει σταθερή και εκπνέει την Παρασκευή 31 Ιουλίου 2026.

 

 Οι 2 κρίσιμες αλλαγές στα Κριτήρια Επιλεξιμότητας

Η τροποποίηση εστιάζει στην άρση των γραφειοκρατικών και τεχνικών εμποδίων που απέκλειαν μεγάλο αριθμό ακινήτων:

  1. Μείωση Ποσοστού Ιδιοκτησίας στο 20%: Το ελάχιστο απαιτούμενο ποσοστό πλήρους κυριότητας ή επικαρπίας για τις κλειστές κατοικίες μειώνεται από το 50% στο 20%. Η αλλαγή αυτή «ξεκλειδώνει» χιλιάδες ακίνητα που ανήκουν σε πολλούς συνιδιοκτήτες (π.χ. λόγω κληρονομικών εκκρεμοτήτων).
  2. Διπλασιασμός Ορίου Κατανάλωσης Ρεύματος (100 kWh): Το ανώτατο όριο κατανάλωσης προκειμένου ένα ακίνητο να χαρακτηριστεί ως «κλειστό» και μη χρησιμοποιούμενο αυξάνεται κατά 100%, αγγίζοντας τις 100 kWh. Έτσι, δεν αποκλείονται πλέον σπίτια που εμφάνιζαν ελάχιστη κατανάλωση (π.χ. από τη λειτουργία ενός ψυγείου, συστημάτων ασφαλείας ή δοκιμών).

 

Οδηγός Επιδοτήσεων & Τεχνικές Προϋποθέσεις

Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται από το Πρόγραμμα «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή» και τα 13 Περιφερειακά Προγράμματα του ΕΣΠΑ.

Το ανώτατο ποσό επιδότησης ορίζεται στα 300 € ανά τ.μ. κύριων χώρων, με τη συνολική ενίσχυση να αγγίζει έως και τα 36.000 € για κατοικίες επιφάνειας έως 120 τ.μ..

Το ποσοστό επιχορήγησης ξεκινά από 70% έως 80% με βάση το εισόδημα του δικαιούχου. Το ποσοστό αυτό μπορεί να προσαυξηθεί και να φτάσει έως το 95% για ειδικές κοινωνικές ομάδες, όπως τρίτεκνοι, άτομα με αναπηρία (ΑμεΑ), καθώς και για ακίνητα που βρίσκονται σε ορεινές ή νησιωτικές περιοχές.

Πέρα από την καθαρή επιδότηση των εργασιών, προβλέπεται η κάλυψη τεχνικών εξόδων έως 2.500 € για τις αμοιβές των μηχανικών, την έκδοση των ΠΕΑ και τη σύνταξη της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου.

Όσον αφορά τις τεχνικές προϋποθέσεις, το κτίριο πρέπει να διαθέτει οικοδομική άδεια που έχει εκδοθεί έως την 31/12/1990. Επιπλέον, ορίζεται υποχρεωτικός ενεργειακός στόχος για αναβάθμιση κατά τουλάχιστον μία ενεργειακή κατηγορία, με την αρχική κατάταξη του ακινήτου να μην ξεπερνά την κατηγορία Γ.

Οι αμιγώς ενεργειακές παρεμβάσεις πρέπει να καλύπτουν το 20% έως 40% του συνολικού προϋπολογισμού του έργου, ενώ σημειώνεται ότι το ακίνητο απαγορεύεται ρητά να διατεθεί για βραχυχρόνια μίσθωση (τύπου Airbnb).

 

Τα 2 στάδια της διαδικασίας για τους ιδιοκτήτες

Η υλοποίηση της δράσης ακολουθεί ένα «υβριδικό» μοντέλο:

  1. Στάδιο Α (Τρέχον): Έκδοση της Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας μέσω του anakainisi.gov.gr ή της ενότητας «Επιδοτήσεις Πολιτών» στο gov.gr εντός των καθορισμένων προθεσμιών (31 Ιουλίου για ανοικτά, 31 Αυγούστου για κλειστά). Η Βεβαίωση Επιλεξιμότητας εκδίδεται μέσω του gov.gr στην κατηγορία Περιουσία και Φορολογία και υποκατηγορία Επιδοτήσεις πολιτών:

https://www.gov.gr/ipiresies/periousia-kai-phorologia/epidoteseis-politon/bebaiose-epileximotetas-ste-drase-anakainise-katoikias

  1. Στάδιο Β: Σε δεύτερο χρόνο, οι κάτοχοι των εγκεκριμένων βεβαιώσεων θα κληθούν να υποβάλουν τις αιτήσεις χρηματοδότησης των εργασιών σε ξεχωριστή ηλεκτρονική πλατφόρμα, όπου θα επισυναφθούν τα τεχνικά δικαιολογητικά και οι προσφορές των αναδόχων.

 

Λίστα Δικαιολογητικών για τον Έλεγχο Μηχανικού (Στάδιο Β')

Για να ξεκινήσει ο μηχανικός την τεχνική μελέτη, την έκδοση του Α' ΠΕΑ και τη σύνταξη της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου, ο ιδιοκτήτης πρέπει να του προσκομίσει τα εξής έγγραφα:

  • Βεβαίωση Επιλεξιμότητας: Το ψηφιακό έγγραφο που εκδόθηκε στο Στάδιο Α' μέσω του anakainisi.gov.gr.
  • Τίτλοι Ιδιοκτησίας: Συμβόλαιο αγοράς, γονικής παροχής ή αποδοχής κληρονομιάς που αποδεικνύει το ποσοστό κυριότητας ή επικαρπίας (τουλάχιστον 20%).
  • Πιστοποιητικό Μεταγραφής: Από το αρμόδιο Υποθηκοφυλακείο ή Κτηματολογικό Γραφείο (συμπεριλαμβανομένου του αποσπάσματος κτηματολογικού διαγράμματος).
  • Στοιχεία Οικοδομικής Άδειας: Το στέλεχος της οικοδομικής άδειας του ακινήτου (με ημερομηνία έκδοσης έως 31/12/1990) και τα εγκεκριμένα αρχιτεκτονικά σχέδια (κατόψεις, τομές).
  • Έγγραφα Τακτοποίησης Αυθαιρεσιών: Σε περίπτωση που έχουν γίνει νομιμοποιήσεις, απαιτούνται οι σχετικές βεβαιώσεις περαίωσης (π.χ. Ν. 4495/17, Ν. 4178/13).
  • Πρόσφατος Λογαριασμός Ηλεκτρικού Ρεύματος: Για την επαλήθευση του αριθμού παροχής (ρολόι) και της κατανάλωσης (έως 100 kWh για τις κλειστές κατοικίες).
  • Έντυπο Ε9: Το πιο πρόσφατο εκκαθαρισμένο Ε9, όπου φαίνεται η κατάσταση και η επιφάνεια του ακινήτου.

 

Η πρόσφατη αναμόρφωση του προγράμματος «Ανακαίνιση Κατοικίας» απλοποιεί σημαντικά το πλαίσιο ένταξης για τους ιδιοκτήτες, καθώς η μείωση του απαιτούμενου ποσοστού ιδιοκτησίας στο 20% και η αύξηση του ορίου κατανάλωσης ρεύματος στις 100 kWh επιτρέπουν σε μεγαλύτερο αριθμό ακινήτων να κριθούν επιλέξιμα.

Για τους ενδιαφερόμενους, το πρόγραμμα προσφέρει τη δυνατότητα κάλυψης των δαπανών ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης σε ποσοστό έως και 95% για τις ειδικές κατηγορίες, ενώ καλύπτει αυτόνομα και τα τεχνικά έξοδα του μηχανικού έως το ποσό των 2.500 €.

Παρά τη μετατόπιση των καταληκτικών ημερομηνιών (έως τις 31 Ιουλίου 2026 για τις ανοικτές κατοικίες και έως τις 31 Αυγούστου 2026 για τις κλειστές), η έγκαιρη έναρξη των διαδικασιών κρίνεται απαραίτητη. Η έκδοση των Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ) και η συμπλήρωση της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου αποτελούν σύνθετα τεχνικά στάδια που απαιτούν χρόνο και οργάνωση.

 

Τεχνικό Τμήμα michanikosapps
Από την ομάδα των μηχανικών μας, με εστίαση στην παρακολούθηση της πολεοδομικής νομοθεσίας και των νέων ψηφιακών πλατφορμών.